Staraniem Zarządu Głównego Bractwa św.. św. Cyryla i Metodego w Białymstoku ukazał się drukiem kolejny rocznik wykładów Wszechnicy Kultury Prawosławnej, która miała miejsce w roku akademickim 2005/2006. Książka nosi tytuł "Prawosławie i Współczesność". Starannie opracowana pozycja wydawnicza, której redaktorem był dr Jan Zieniuk, wydana została tradycyjnie w oficynie Supraskiej Ławry.
     Książka zawiera szereg bardzo interesujących artykułów, opracowanych na podstawie wykładów Wszechnicy, zaprezentowanych przez hierarchów naszej Cerkwi. Artykuł wprowadzający autorstwa JE Metropolity Sawy zatytułowany został "PRAWOSŁAWIE I WSPÓŁCZESNOŚĆ". Niezwykle ważne są też wszystkie pozostałe artykuły: opracowany przez JE biskupa Jakuba wykład na temat "KOŚCIÓŁ A PAŃSTWO", artykuł autorstwa JE biskupa Jerzego pt. "DUCHOWE BOGATWO MYŚLI TEOLOGICZNEJ ŚW. IGNACEGO BRANCZANINOWA", wykład JE biskupa Paisjusza zatytułowany "SAKRAMENTY ŚWIĘTE W KOŚCIELE PRAWOSŁAWNYM" oraz niezwykle ciekawy artykuł JE arcybiskupa Jeremiasza pod tytułem "PISMO ŚWIĘTE JAKO PRZEWODNIK W ŻYCIU DUCHOWYM CZŁOWIEKA".
     Książkę można nabyć w siedzibie Bractwa lub otrzymać ją za zaliczeniem pocztowym, po uprzednim zamówieniu listowym na adres Bractwa.
     Rozdziały książki:
* Od Redaktora
* Metropolita Sawa (Hrycuniak) PRAWOSŁAWIE I WSPÓŁCZESNOŚĆ
* Bp Jakub (Kostiuczuk) KOŚCIÓŁ A PAŃSTWO
* Archim. Jerzy (Pańkowski) DUCHOWE BOGACTWO MYŚLI TEOLOGICZNEJ ŚW. IGNACEGO BRANCZANINOWA
* Ks. archimandryta dr Paisjusz (Martyniuk) SAKRAMENTY ŚWIĘTE W KOŚCIELE PRAWOSŁAWNYM
* Abp Jeremiasz (Anchimiuk) PISMO ŚWIĘTE JAKO PRZEWODNIK W ŻYCIU DUCHOWYM CZŁOWIEKA

     Publikacja zawiera referaty z VI edycji Wszechnicy Kultury Prawosławnej odczytane w latach 2003/2005 w Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku, ul. Św. Mikołaja 5.
     Są to następujące referaty:
* Prawosławie a Unia Europejska - ks. Jerzy Tofiluk
* Globalizacja w świetle teologii prawosławnej - Arcybiskup Jeremiasz
* Zarys dziejów prawosławnej Diecezji Chełmskiej - Arcybiskup Abel
* Setna rocznica kanonizacji św. Serafina z Sarowa - Biskup Grzegorz
* Problem kalendarza w życiu liturgicznym Cerkwi - Biskup Jakub
* Historia katakumb i ich znaczenie dla Monasteru - Archmiadryta Gabriel

     Prezentowana praca została poświęcona genezie i roli bractw cerkiewnych w Rzeczypospolitej w różnych okresach jej funkcjonowania. Autor postawił sobie za cel ukazanie różnych aspektów działalności bractw cerkiewnych i przedstawienie znaczenia tej organizacji w dziejach Kościoła prawosławnego na terenie Rzeczypospolitej. Uzupełnieniem tej pracy będzie rozdział poświęcony działalności Bractwa Prawosławnego św. św. Cyryla i Metodego, którego powstanie i działalność najlepiej ukazuje proces renesansu bractw cerkiewnych w latach osiemdziesiątych i dziewięćdziesiątych XX wieku.
     Rozdziały książki:
* Geneza bractw cerkiewnych
* Bractwa cerkiewne w XVI-XVII wieku
* Bractwa cerkiewne w XVIII wieku
* Bractwa cerkiewne na Podlasiu
   * Bractwo Objawienia Pańskiego w Bielsku Podlaskim
   * Bractwo św. Mikołaja w Bielsku
   * Bractwo Przemienienia Pańskiego w Drohiczynie
   * Bractwo św. Mikołaja w Drohiczynie
   * Bractwo św. Mikołaja w Kleszczelach
* Bractwa cerkiewne w latach 1795-1918
* Bractwa cerkiewne w II Rzeczypospolitej
* Bractwa cerkiewne w okresie powojennym
* Powstanie i działalność Bractwa Prawosławnego św. św. Cyryla i Metodego w latach 1989-2002

     Książka zawiera materiały edycji Wszechnicy Kultury Prawosławnej zorganizowanej przez Bractwo Prawosławne św. Św. Cyryla i Metodego w Białymstoku. Wykłady odbywały się w okresie od października 2000 roku do czerwca 2002 roku w Centrum Kultury Prawosławnej w Białymstoku.
     Książka zawiera następujące publikacje:
* Metropolita Sawa - Chrystus Kościół Prawosławie
* Arcybiskup Jeremiasz - Reformy Patriarchy Nikona
* Biskup Miron - Z dziejów prawosławnego ordynariatu wojskowego w Rzeczypospolitej
* Biskup Jakub - Eucharystyczny aspekt Kościoła
* Biskup Miron - Prawosławny chrześcijanin i jego życie liturgiczne
* Ks. Marian Bendza - Chrystianizacja ziem Polski
* Archimandryta Gabriel – Monaster supraski wczoraj dziś i jutro
* Włodzimierz Wołosiuk – Wschodniosłowiański śpiew cerkiewny
* Jarosław Matwiejuk - Dziesięć lat ustawy z 4 lipca 1991 roku o stosunku państwa Polskiego Autokefalicznego Kościoła Prawosławnego - ocena funkcjonowania i propozycje zmian

     Proponowane materiały stanowią dorobek konferencji naukowej „Życie monastyczne w Rzeczypospolitej", która obyła się w maju 2001 roku. Konferencja została zorgani­zowana przez Zakład Historii Kultur Pogranicza w Instytucie Socjologii Uniwersytetu w Białymstoku, Prawosławną Die­cezję Białostocko-Gdańską oraz Bractwo Prawosławne św. św. Cyryla i Metodego. Materiały pokonferencyjne składają się z artykułów ogólnych, przedstawiających życie mona­styczne na terenie Rzeczypospolitej oraz szczegółowych, poświęconych dziejom wybranych ośrodków zakonnych. W większości wypadków opracowania mają charakter nowa­torski w historiografii polskiej. Ich autorami są pracownicy Zakładu Historii Kultur Pogranicza oraz osoby z nimi współ­pracujące. Inicjatorzy wydania materiałów pokonferencyjnych wyrażają nadzieję, że tematyka życia monastycznego w Kościele prawosławnym znajdzie kolejnych badaczy, a pre­zentowane artykuły przyczynią się do jej lepszego zrozumie­nia.
     Książka zawiera następujące publikacje:
* Biskup Jakub - Monastycyzm wschodni
* Biskup Grzegorz - Wielcy Ojcowie życia monastycznego na Rusi
* Antoni Mironowicz - Życie monastyczne w dawnej Rzeczypospolitej
* Andrzej Gil - Monastery prawosławnej eparchii chełmskiej od XIII do końca XVI wieku Tomasz Kempa - Fundacje monasterów prawosławnych w Rzeczypospolitej w pierwszej połowie XVII wieku
* Ewa Trofimiuk - Monastery połockie do końca XVI wieku
* Dariusz Małaszewski - Niektóre aspekty życia monastycznego na terenie diecezji włodzimiersko-brzeskiej do końca XVI wieku
* Ludmiła Utrutko - Monastery na terenie eparchii białoruskiej XVII wieku
* Anna Smyk-Kojło - Stosunek ośrodków zakonnych do reform patriarchy Nikona
* Piotr Chomik - Monaster kupiatycki jako ośrodek kultowy cudownej ikony
* Ks. Grzegorz Sosna - Monaster krasnostocki
* Halina Surynowicz - Życie monastyczne na Grodzieńszczyźnie w XIX wieku
* Urszula Pawluczuk - Monastery wołyńskie w okresie międzywojennym
* Ks. Aleksy Kuryłowicz - Prawosławne ośrodki zakonne na ziemiach polskich w okresie powojennym